شرايط انتخاب كنندگان و انتخاب شوندگان مجلس شورای اسلامی
ماده 27 - انتخاب كنندگان بايد داراي شرايط ذيل باشند:
1 - تابعيت كشور جمهوري اسلامي ايران.
2 - هجده سال تمام.[16]
3 - عاقل بودن.
ماده 28 - انتخاب شوندگان هنگام ثبت نام بايد داراي شرايط زير باشند:
1 - اعتقاد و التزام عملي به اسلام و نظام مقدس جمهوري اسلامي ايران.
2 - تابعيت كشور جمهوري اسلامي ايران.
3 - ابراز وفاداري به قانون اساسي و اصل مترقي ولايت مطلقه فقيه.
4 – داشتن حداقل مدرك كارشناسي ارشد و يا معادل آن.[17]
5 - نداشتن سوء شهرت در حوزه انتخابيه.
6 - سلامت جسمي در حد برخورداري از نعمت بينائي، شنوائي و گويائي.
7 - حداقل سن سي سال تمام و حداكثر هفتاد و پنج سال تمام.
تبصره 1 - داوطلبان نمايندگي اقليت هاي ديني مصرح در قانون اساسي از التزام عملي به اسلام، مذكور در بند (1) مستثني بوده و بايد در دين خود ثابت العقيده باشند.
تبصره 2 – حذف شد.[18]
تبصره 3 – هر دوره نمايندگي مجلس شوراي اسلامي معادل يك مقطع تحصيلي فقط براي شركت در انتخابات محسوب ميشود.[19]
ماده 29 - اشخاص زير به واسطه مقام و شغل خود از داوطلب شدن محرومند:
الف - اشخاص زير از داوطلب شدن در حوزههاي انتخابيه سراسر كشور محرومند مگر اينكه حداقل شش ماه[20] قبل از ثبت نام از سمت خود استعفاء نموده و به هيچ وجه در آن پست شاغل نباشند:[21]
1 - رئيس جمهور و معاونين و مشاورين وي.
2 - دبير مجمع تشخيص مصلحت نظام و معاونين وي.
3 - مشاورين معاونين رئيس جمهور.
4 - رؤساي دفاتر سران سه قوه.
5 - وزرا و سرپرستان وزارتخانهها.
6 - معاونين و مشاورين وزرا.
7 - مديران كل و سرپرستان ادارات كل وزارتخانهها و مديران كل حوزه وزارتي و رؤساي دفاتر وزرا.
8 - اعضاي شوراي نگهبان و هيأت مركزي نظارت بر انتخابات.
9 - رئيس قوه قضائيه و معاونين و مشاورين وي.
10 - رئيس ديوان عالي كشور و معاونين و مشاورين وي.
11 - دادستان كل كشور و معاونين و مشاورين وي.
12 - رئيس ديوان عدالت اداري و معاونين و مشاورين وي.
13 - رئيس سازمان بازرسي كل كشور و معاونين و مشاورين وي.
14 - رؤسا و سرپرستان سازمان ها ، ادارات كل ، ادارات عقيدتي سياسي نيروهاي مسلح جمهوري اسلامي ايران ، جانشينان و معاونين آنان در سراسركشور.
15 - رئيس سازمان صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران و معاونين وي.
16 - رئيس جمعيت هلال احمر جمهوري اسلامي ايران و معاونين وي.
17 - استانداران.
18 - معاونين و مشاورين استانداران.
19 - فرمانداران.
20 - بخشداران.
21 - شهرداران و رؤساي مناطق شهرداري.
22 - رؤسا و سرپرستان سازمان هاي دولتي.
23 - رئيس دانشگاه آزاد اسلامي.
24 - اعضاي هيأت مديره و مديران عامل بانك ها.
25 - اعضاي هيأت مديره ، مديران عامل شركت هاي دولتي و وابسته به دولت كه حيطه وظايف و اختيارات آنها به كل كشور تسري دارد.
26 - رئيس كل بانك مركزي ايران و معاونين و مشاورين وي.
27 - رؤسا و سرپرستان بنيادهاي (مستضعفان، شهيد، 15 خرداد، مسكن)، كميته امداد امام خميني(ره)، نهضت سوادآموزي، سازمان تبليغات اسلامي،دفتر تبليغات حوزه علميه قم ، رئيس سازمان تعزيرات حكومتي ، رؤساي اتاق هاي بازرگاني ، صنايع و معادن ، تعاون، معاونين و مشاورين آنان.
28 - شاغلين در نيروهاي مسلح و وزارت اطلاعات.
ب - اشخاص زير از داوطلب شدن در حوزههاي انتخابيه قلمرو مأموريت خود محرومند مگر اينكه شش ماه[22] قبل از ثبت نام از سمت خود استعفاء نموده و به هيچ وجه در آن پست شاغل نباشند:[23]
1 - ائمه جمعه دائمي.
2 – قضات شاغل در امر قضاء و رؤساي دادگستري شهرستان ها و استان ها.[24]
3 - مديران كل و سرپرستان دفاتر و ادارات كل استان ها و معاونين آنان.
4 - مديران كل و سرپرستان دفاتر و ادارات كل استانداري ها و معاونين آنان.
5 - رؤسا و سرپرستان ادارات و سازمان هاي دولتي و وابسته به دولت و معاونين آنان در استان و شهرستان.
6 - رؤسا و سرپرستان دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالي اعم از دولتي و غير دولتي و رؤسا و سرپرستان واحدها و شعب آنها.
7 - اعضاي هيأت مديره و مديران عامل شركت هاي دولتي و وابسته به دولت در استان و شهرستان.
8 - سرپرستان مناطق و رؤساي شعب بانك ها در استان و شهرستان.
9 - سرپرستان دفاتر سازمان تبليغات اسلامي در مركز استان و شهرستان ها.
10 - مديران مراكز صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران.
11- اعضاي شوراهاي اسلامي شهر و روستا.[25]
ج - اعضاي هيأت هاي اجرائي و ناظرين شوراي نگهبان در حوزه انتخابيه تحت مسئوليت خود.
تبصره 1 - كليه مقامات داراي عناوين هم طراز با عناوين مذكور در بندهاي (الف) و (ب) مشمول اين ماده ميباشند. تشخيص هم طرازي با سازمان امور اداري و استخدامي كشور[26] ميباشد.
تبصره 2 - درمورد كساني كه طبق قوانين استخدامي و يا تعهد خدمت، استعفاي آنان منوط به پذيرش آن از سوي مسئولين مربوطه باشد، قبول استعفا شرط است. همچنين استعفاي پرسنل نيروهاي مسلح منوط به قبول فرماندهي كل قوا ميباشد.
تبصره 3 - به هنگام ثبتنام، ارائه گواهي رسمي مبني بر قبول استعفا و عدم اشتغال در پست و مقام و مشاغل ياد شده در بندهاي (الف) و (ب) اين ماده شش ماه[27] قبل از ثبت نام الزامي است.[28]
تبصره 4- جايگزين فرد مستعفي بايد از سوي مرجع ذي صلاح بالاتر ، حداكثر به مدت يك ماه به طور رسمي معرفي شود و فرد مستعفي در آن حوزه مسئوليتي نداشته باشد.[29]
تبصره 5- هر يك از مسئولين استاني و شهرستاني نظير رئيس ستاد اقامه نماز و رئيس ستاد امر به معروف و نهي از منكر مشمول حكم فوق مي گردند.[30]
تبصره 6- وزارت كشور موظف است حداقل هفت ماه قبل از ثبت نام از داوطلبان ، مراتب را از طريق رسانه هاي گروهي به آگاهي عموم برساند.[31]
ماده 30 - اشخاص زير از داوطلب شدن نمايندگي مجلس محرومند:
1- كساني كه در جهت تحكيم مباني رژيم سابق نقش مؤثر داشته اند.
2- ملاكيــن بزرگ كه زمين هاي موات را به نـام خود ثبت داده اند.
3- وابستگان تشكيلاتي و هواداران احزاب، سازمانها و گروه هايي كه غيرقانوني بودن آنها از طرف مقامات صالحه اعلام شده است.
4- كساني كه به جرم اقدام عليه جمهوري اسلامي ايران محكوم شده اند.
5- محكومين به ارتداد به حكم محاكم صالحه قضائي.
6- مشهورين به فساد و متجاهرين به فسق.
7- محكومين به حدود شرعي مگر آنكه توبه آنان ثابت شده باشد.
8- قاچاقچيان مواد مخدر و معتادين به اين مواد.
9- محجورين و كساني كه به حكم دادگاه مشمول اصل چهل و نهم(49) قانوني اساسي باشند.
10- وابستگان به رژيم سابق از قبيل اعضاي انجمن هاي شهر و شهرستان ، وابستگان به تشكيلات فراماسونري ، هيأت رئيسه كانون هاي حزب رستاخيز ، حزب ايران نوين و اعضاي فعال آنها ، نمايندگان مجلسين سنا ، شوراي ملي سابق و مأموران ساواك.
11- محكومين به خيانت ، كلاهبرداري ، اختلاس و ارتشاء ، غصب اموال ديگران و محكومين به سوء استفاده مالي به حكم محاكم صالحه قضائي.
ارائه مطلب: سیدحسین مصطفوی